Proces boloński

Magna Charta z uniwersytetów europejskich

Dynamika Procesu Bolońskiego
Proces Boloński zapoczątkowany został 19 czerwca 1999 roku. Wtedy to ministrowie odpowiedzialni za szkolnictwo wyższe z 29 krajów Europy podpisali Deklarację Bolońską. Zobowiązali się do utworzenia do 2010 roku wspólnego Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (European Higher Education Area).
Ministrowie edukacji na spotkaniach w Bolonii (1999), Pradze (2001) i Berlinie (2003) określili cele szczegółowe. Zobowiązali się również do koordynacji polityki edukacyjnej, tak aby europejskie systemy szkolnictwa wyższego stały się łatwiej porównywalne oraz były bardziej konkurencyjne i atrakcyjne w skali światowej.

Cele Procesu Bolońskiego
W Deklaracji Bolońskiej (1999) określono następujące cele:
– przyjęcie systemu „czytelnych” i porównywalnych dyplomów;
– wprowadzenie systemu studiów dwustopniowych, opartego na dwóch cyklach kształcenia (licencjat – magister);
– wprowadzenie punktowego systemu zaliczania osiągnięć studentów (ECTS);
– rozwój mobilności studentów i pracowników uczelni;
– rozwój współpracy europejskiej w zakresie zapewnienia jakości kształcenia;
– wzmocnienie wymiaru europejskiego szkolnictwa wyższego.
– rozwój kształcenia przez całe życie (lifelong learning);
– zwiększenie zaangażowania studentów na rzecz realizacji Procesu Bolońskiego;
– promowanie atrakcyjności Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego poza Europą.
– rozszerzenie systemu studiów o trzeci stopień – studia doktoranckie;
– współpraca Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego z Europejską Przestrzenią Badawczą.
Kraje zaangażowane w Proces Boloński: Albania, Andora, Austria, Belgia – Wspólnota Francuska i Flamandzka Belgii, Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Macedonia, Malta, Polska, Portugalia, Rosja, Rumunia, Serbia i Czarnogóra, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, (Lichtenstein), Szwecja, Turcja, Watykan, Węgry, Wielka Brytania, Włochy.

Według ustaleń Procesu Bolońskiego ujednolicenie systemów szkolnictwa wyższego ma nastąpić m.in. dzięki:
  • wprowadzeniu systemu punktów kredytowych ECTS;
  • podziałowi studiów na dwustopniowe;
  • kontroli jakości kształcenia (systemy akredytacji, certyfikacji itp.);
  • promocji programów mobilności studentów i wykładowców;
  • promocji kształcenia przez całe życie.
 
     Zakres informacji zawartych w dyplomie uległ rozszerzeniu dzięki wprowadzeniu suplementu do dyplomu. Suplement ten opracowany został przez ekspertów Komisji Europejskiej, Rady Europy i UNESCO/CEPES i stanowi część dyplomu ukończenia studiów. Informuje o poziomie oraz określa nakład pracy studenta wyrażony w punktach ECTS, charakter uzyskanych kwalifikacji (profil akademicki, profil zawodowy) i efekt kształcenia (zakres wiedzy i umiejętności).
     Suplement do dyplomu ułatwia obiektywną ocenę kwalifikacji absolwentów przez ich przyszłych pracodawców oraz przebieg kształcenia – zarówno w kraju, jak i za granicą. Struktura suplementu do dyplomu jest regulowana w każdym kraju odpowiednim dokumentem prawnym.
Ze względu na konieczność zapewnienia porównywalności dyplomów, istotnym zadaniem dla każdego kraju uczestniczącego w Procesie         Bolońskim jest zdefiniowanie struktury stopni naukowych i tytułów zawodowych.
     Z porównywalnością dyplomów związana jest uznawalność wykształcenia.

Wprowadzanie studiów dwustopniowych
Przyjęcie w Deklaracji Bolońskiej zalecenia wprowadzenia studiów dwustopniowych dało silny impuls do restrukturyzacji europejskich systemów szkolnictwa wyższego.

Dwustopniowy system studiów oparty jest na dwóch cyklach kształcenia:
– I stopień (licencjat/inżynier);
– II stopień (magister lub równorzędne, np. lekarz).
System ten wpływa na uelastycznienie studiów, umożliwia podjęcie pracy po I cyklu kształcenia i powrót na uczelnię w terminie późniejszym w celu kontynuacji studiów w II cyklu kształcenia. Sprzyja również mobilności studentów zarówno między uczelniami, jak i kierunkami studiów i zwiększa dostęp do szkolnictwa wyższego.

Punktowy system zaliczania osiągnięć studentów (ECTS)
System punktów ECTS (European Credit Transfer System) jest coraz częściej stosowanym w Europie sposobem oceny postępów studenta w zdobywaniu wiedzy. Liczba punktów odzwierciedla nakład pracy studenta wymagany do zaliczenia danego przedmiotu.
System ECTS został wprowadzony w 1989 roku w ramach programu Erasmus jako system transferu punktów. Ułatwiał on uznawanie okresów studiów w kraju i za granicą oraz przyczynił się do zwiększenia mobilności studentów w Europie. Obecnie dąży się do wykorzystania systemu ECTS jako systemu akumulacji osiągnięć studenta w różnych okresach studiów, odbywanych w kraju i za granicą.

Zwiększenie mobilności
Rozwój mobilności studentów i pracowników uczelni europejskich jest w znacznej mierze skutkiem realizacji programów wspólnotowych. W skali Europy, w ramach programu Sokrates-Erasmus, ponad 120 000 studentów rocznie realizuje część programu studiów na uczelni zagranicznej. W liczbie tej jest ponad 5400 polskich studentów. Mobilność studentów, według planów Komisji Europejskiej, wzrośnie prawie trzykrotnie po 2006 roku, dzięki znacznie zwiększonemu finansowaniu z budżetu UE. Zwiększenie mobilności powinno łączyć się ze zrównoważeniem liczby studentów wyjeżdżających i przyjeżdżających.

Zapewnianie jakości kształcenia
Głównym atrybutem Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego powinna być wysoka jakość kształcenia. Ministrowie edukacji uczestniczący w Konferencji Berlińskiej przyjęli jako priorytet utworzenie do 2005 roku w każdym z krajów uczestniczących w Procesie Bolońskim systemu zapewniania jakości, który umożliwiałby:
– ocenę wewnętrzną i zewnętrzną programów lub instytucji kształcenia, przy udziale studentów, oraz publikację
– akredytację lub certyfikację instytucji szkolnictwa wyższego,
– udział ekspertów zagranicznych w procesach oceny jakości .

Kształcenie i badania, współpraca na poziomie doktoranckim
W Komunikacie Berlińskim potwierdzono konieczność ścisłych powiązań między Europejską Przestrzenią Badawczą a Europejskim Obszarem Szkolnictwa Wyższego w procesie tworzenia Europy Wiedzy. Podkreślono znaczenie badań jako integralnej części szkolnictwa wyższego. Uznano także za konieczne rozszerzenie dwustopniowego systemu studiów o studia doktoranckie jako trzeci stopień kształcenia. Wezwano do współpracy międzyuczelnianej na tym poziomie oraz większej mobilności podczas studiów doktoranckich i po uzyskaniu doktoratu.


Informacja ta znajduje się na naszej stronie internetowej wyłącznie w celach informacyjnych.